जय देवी जय देवी जय महालक्ष्मी ।
वससी व्यापकरूपे तू स्थूलसूक्ष्मी ॥ धृ. ॥
करवीरपुरवासिनी सुरवरमुनिमाता ।
पुरहरवरदायिनी मुरहरप्रियकांता ।
कमलाकारे जठरी जन्मविला धाता ।
सहस्रवदनी भूधर न पुरे गुण गाता ॥ १ ॥
जय देवी जय देवी ॥
मातुलिंग गदा खेटक रविकिरणी ।
झळके हाटकवाटी पीयुषरसपाणी ।
माणिकरसना सुरंगवसना मृगनयनी ।
शशिकरवदना राजस मदनाची जननी ॥ २ ॥
जय देवी जय देवी ॥
तारा शक्ती अगम्या शिवभजका गौरी ।
सांख्य म्हणती प्रकृती निर्गुण निर्धारी ।
गायत्री निजबीजा निगमागम सारी ।
प्रगटे पद्मावती निजधर्माचारी ॥ ३ ॥
जय देवी जय देवी ॥
अमृतभरिते सरिते अघदुरिते वारी ।
मारी दुर्घट असुरा भवदुस्तर तारी ।
वारी मायापटल प्रणमत परिवारी ।
हे रूप चिद्रूप दावी निर्धारी ॥ ४ ॥
जय देवी जय देवी ॥
चतुराननें कुश्चित कर्मांच्या ओळी ।
लिहिल्या असतिल माते माझे निजभाळी ।
पुसोनि चरणातळी पदसुमने क्षाळी ।
मुक्तेश्वर नागर क्षीरसागरबाळी ॥ ५ ॥
जय देवी जय देवी ॥
Jay Devi Jay Devi Jay Mahalakshmi,
Vasasi Vyapakarupe Tu Sthulasukshmi. ॥ Refrain ॥
Karavirapuravasini Suravaramunimata,
Puraharavaradayini Muraharapriyakanta.
Kamalakare Jathari Janmavila Dhata,
Sahasravadani Bhudhar Na Pure Gun Gata. ॥ 1 ॥
Jay Devi Jay Devi ॥
Matuling Gada Khetak Ravikirani,
Zalake Hatakavati Piyusharasapani.
Manikarasana Surangavasana Mruganayani,
Shashikaravadana Rajas Madanachi Janani. ॥ 2 ॥
Jay Devi Jay Devi ॥
Tara Shakti Agamya Shivabhajaka Gauri,
Sankhya Mhanati Prakruti Nirgun Nirdhari.
Gayatri Nijabija Nigamagam Sari,
Pragate Padmavati Nijadharmachari. ॥ 3 ॥
Jay Devi Jay Devi ॥
Amrutabharite Sarite Aghadurite Vari,
Mari Durghat Asura Bhavadustar Tari.
Vari Mayapatal Pranamat Parivari,
He Rup Chidrup Davi Nirdhari. ॥ 4 ॥
Jay Devi Jay Devi ॥
Chaturanane Kushchit Karmanchya Oli,
Lihilya Asatil Mate Maze Nijabhali.
Pusoni Charanatali Padasumane Kshali,
Mukteshwar Nagar Kshirasagarabali. ॥ 5 ॥
Jay Devi Jay Devi ॥
अर्थ
कवी मुक्तेश्वरांची ही आरती कोल्हापूरच्या (करवीर) महालक्ष्मीची आहे; दिवाळीतील लक्ष्मीपूजन, शुक्रवार आणि नवरात्रात ती म्हटली जाते.
धृपद: हे महालक्ष्मी देवी, तुझा जयजयकार असो. स्थूल आणि सूक्ष्म अशा सर्व रूपांत तू सर्वत्र व्यापून आहेस.
१. करवीर (कोल्हापूर) नगरीत राहणारी, देव आणि मुनींची माता, शंकरालाही वर देणारी आणि विष्णूची प्रिय पत्नी. (विष्णूच्या) नाभीकमळातून ब्रह्मदेव जन्माला आला. हजार मुखांच्या शेषनागालाही तुझे गुण गाताना पुरे पडत नाही.
२. तुझ्या हातांत महाळुंग, गदा आणि ढाल आहेत, सूर्यकिरणांसारखी तू तेजस्वी आहेस; हातातील सोन्याच्या वाटीत अमृत झळकते. माणकांचा कमरपट्टा, सुंदर रंगीत वस्त्र, हरणासारखे डोळे आणि चंद्रासारखे मुख असलेली तू मदनाची (कामदेवाची) माता आहेस.
३. तूच तारा, अगम्य शक्ती आणि शिवभक्तांची गौरी आहेस. सांख्य दर्शन तुला निर्गुण प्रकृती म्हणते. गायत्रीचे मूळ बीज आणि वेद-शास्त्रांचे सार तूच आहेस; धर्माचे पालन करणाऱ्यांसाठी तू पद्मावती रूपाने प्रकट होतेस.
४. हे अमृताने भरलेल्या नदीसारख्या माते, पाप आणि दुःख दूर कर. दुष्ट असुरांचा नाश कर आणि कठीण संसारातून तार. नमस्कार करणाऱ्या भक्तांवरील मायेचा पडदा दूर करून तुझे चैतन्यरूप दाखव.
५. ब्रह्मदेवाने माझ्या कपाळावर वाईट कर्मांच्या ओळी लिहिल्या असतील, तर हे माते, त्या तुझ्या चरणांखाली पुसून टाक. क्षीरसागराच्या कन्ये, मुक्तेश्वर तुझे चरण फुलांनी धुतो.